X
تبلیغات
چهاردانگه ساری با تاریخ کهن - معرفي شهر كياسر

معرفي شهر كياسر

نويسنده: حامد خليلي ازني


نمایی از شهر کیاسر، چهاردانگه ساری

برای دیدن تصویر در اندازه ی بزرگ تر و وضوح بالاتر روی تصویر کلیک کنید

عکاس : عباس اسلامی کیاسری


شهر كياسر در 70 كيلومتري جنوب شهر ساري و در 1378 متري از سطح دريا و 36 درجه و 14 دقيقه و 16 ثانيه شمالي و 53 درجه و 32 دقيقه و 16 ثانيه شرقي واقع شده است. كياسر مركز بخش چهاردانگه مي باشد. كياسر در گذشته رونق بسياري داشته و مركز عمده تجاري و علمي منطقه محسوب مي شد و روستا هاي اطراف مواد و وسايل مورد نياز خود را از كياسر تامين مي نمودند و براي تحصيل به كياسر مي آمدند. با تعطيلي معدن ذغال سنگ كياسر جمعيت اين شهر رو به كاهش گذاشته و همچنين به علت مهاجرت روستاييان اين بخش، كياسر آن رونق گذشته را ندارد. اميد است با احداث كارخانه سيمان در روستاي تركام و رونق شهرك صنعتي چهاردانگه، كياسر مجدداً رونق گذشته خود را بازيابد.

 

كياسر در لغت نامه  دهخدا

قصبه كياسر مركز بخش چهاردانگه شهرستان ساري است كه در 72 هزار گزي جنوب شرقي ساري و در 84 هزار گزي دامغان واقع شده است. ناحيه ايست كوهستاني و هوايش معتدل است و 2300 نفر سكنه دارد. ( از فرهنگ جغرافيايي ايران جلد 3 )

 

موقعيت شهر كياسر

كياسر در دره اي بنا شده كه از هر سو كوهي آن را احاطه نموده است و تنها قسمت شمال غربي آن فاقد كوه مي باشد و به دشت كياسر وصل مي باشد. كياسر از سمت جنوبي به وسيله كوه هاي زركوه و كل سر از سمت مغرب شاه كوه و از سمت مشرق كو ه هاي كل پشت و فتلا ( كه  ظاهراً تغيير يافته فتح الله مي باشد ) و از شمال توسط كوه هاي  اجير لنگه، نستر نسترا، اسب زين و ململي احاطه شده است.

نقشه ماهواره ای شهر کیاسر

نقشه ماهواره ای شهر کیاسر


آب و هواي كياسر

كياسر در فصل تابستان داراي آب و هواي  معتدل و هواي بسيار سرد در فصل  زمستان مي باشد.

 

تاسيس بخشداري چهاردانگه

درسال 1316 هـ ش بخش چهاردانگه، به مركزیت كیاسر، از بخش هاى سارى محسوب گردید ( ایران. قانون تقسیمات كشورى آبان 1316، ضمیمه، ص 2).

ساختمان بخشداری چهاردانگه واقع در شهر کیاسر

ساختمان بخشداری چهاردانگه واقع در شهر کیاسر


تاسيس شهر داري كياسر

در سال 1372 كياسر به شهر تبديل شد.

ساختمان شهرداری کیاسر

ساختمان شهرداری کیاسر

 

وجه تسميه كياسر

در مورد وجه تسميه كياسر در كتاب تاريخ طبرستان جلد اول نوشته اردشير برزگر ص 36 و كتاب تاريخ مازندران نوشته شيخ سيف الله يساري (خطي) ص 13 (شيخ سيف الله يساري اولين معلم چهاردانگه در سال 1304 ش بود ) و كتاب تاريخ دو هزار ساله ساري نوشته حسين اسلامي صفحات 35 و 36 و 37 به طور اجمال چنين آمده است:

« كيوس پسر بزرگ قباد حاكم طبرستان و مقر حكومتي او قارنكوه و هزار جريب بود. كيوس در مكان فعلي شهري بنا كرد كه به آن كيوس سرا  مي ناميدند كه در اثر گذشت زمان كيوس سرا به كياسرا و كياسر تبديل شده است.»

لازم به توضيح است اولين حاكم دولتي چهاردانگه به نام حسن اعظام قدسي ملقب به اعزام الوزاره كه از سوي وثوق الدوله در سال 1298 هجري به عنوان حاكم چهاردانكه به كياسر آمد در خاطرات خود در تمام جا از كياسرا نام مي برد. اين مطلب نشان مي دهد تا اين زمان هنوز كياسر به كياسرا معروف بوده است.

قلعه هاي متعدد اطراف كياسر مانند قلعه شهرستن، نستر نسترا، زيندن و ... را مي توان نام برد و همچنين مكاني به نام شهرستن كه آثار سكونت در آن هنوز وجود دارد نشان دهنده ي قدمت اين شهر است.

شيخ سيف الله يساري در كتاب تاريخ مازندران (خطي)  ص 13  در مورد شهر كياسر چنين مي نويسد:

« چون مولد نگارنده هزار جريب است، مدت ها كه در كياسر بودم در آنجا آثار قابل ملاحظه اي نديدم مگر حمامي ( اين حمام به علت غفلت ويران و به جاي آن شركت تعاوني ساخته شد ) كه تاريخ بناي آن معلوم نيست ولي طرز ساختمان آن نشان مي دهد كه از بنا هاي بسيار قديمی است. عوام آن حدود عقيده چنانست كه حمام  مزبور از بنا هاي كيوس پسر قباد ساساني است.»

بعضي از بزرگان محل و مطلعين عقيده دارند كه اين حمام ابتدا آتشكده بوده و بعد به حمام تبديل شده است.

از بزرگان كياسر مي توان به ملا عبدالله كياسري معروف به شريعتمدار كياسري صاحب كتاب شعائر النبي اشاره نمود.

 

تاريخچه مدارس كياسر

اداره آموزش و پرورش چهاردانگه به صورت نمايندگي در سال 1352 داير و در سال 1361 مستقل شد و شمسعلي اكبري به عنوان اولين رييس آموزش و پرورش منطقه چهاردانگه شروع به فعاليت نمود.

اولين دبستان در سال 1304 در كياسر داير شد. و شيخ سيف الله يساري اولين معلم آن بود.

اولين مدرسه راهنمايي در سال 1352 به نام مدرسه راهنمايي البرز به صورت ملي داير گرديد.( به صورت مختلط )

اولين دبيرستان كياسر در سال 1358 به نام دبيرستان البرز داير شد. ( به صورت مختلط )

اولین دبستان دخترانه مستقل در سال 1350 و تحت عنوان دبستان سپاهی دخترانه (( یادبود )) با 4 پایه دایر شد. مدیر آموزگار آقای نریمان معتمدی شارک بود.

اولین مدرسه راهنمایی دخترانه مستقل در سال 1360 دایر و مدیریت آن با خانم نسرین مطهری ملکشاهی بود.

اولین دبیرستان دخترانه به صورت ضمیمه دبیرستان پسرانه ( با مدیر مشترک ) در سال تحصیلی 62-61 دایر شد که مدیریت آن را آقای منصور نیستانی به عهده داشتند.

اداره آموزش و پرورش بخش چهاردانگه واقع در شهر کیاسر

اداره آموزش و پرورش بخش چهاردانگه واقع در شهر کیاسر


حوادث مهم كياسر

در آذر ماه  سال 1305  هجري شمسي  حمله جلال به كياسر و ايجاد آتش سوزي در كياسر و بالاخره كشته شدن جلال جمال الدين كلايي

 

.............................................................

منابع:

لغت نامه دهخدا

تاريخ دوهزار ساله ساري- حسين اسلامي

تاريخ طبرستان-اردشير برزگر

تاريخ مازندران – شيخ سيف الله يساري (خطي)

تاريخ آموزش و پرورش چهاردانگه- حامد خليلي ازني – نقي شريعت نژاد

خاطرات من – حسن اعظام قدسي – ص 508 و 506

+ نوشته شده توسط حامد خليلي ازني در شنبه ششم خرداد 1391 و ساعت 21:45 |